Tijdsafhankelijke nettarieven 2029: wordt stroom 's avonds duurder?

In het kort. De ACM wil dat huishoudens vanaf 1 januari 2029 een nettarief betalen dat afhangt van hoeveel stroom u van het net haalt en wanneer. In de winter wordt stroom tussen 17.00 en 22.00 uur het duurst; in de zomer betaalt u tussen 10.00 en 17.00 uur geen variabel nettarief. Dit is nog een voorstel. Het ontwerpbesluit ligt tot en met 18 november 2026 ter consultatie; een definitief besluit verwacht de ACM begin 2027. De echte bedragen voor 2029 stelt de ACM pas eind 2028 vast.

Nu betaalt u voor het transport van stroom een vast bedrag per jaar, afhankelijk van de grootte van uw aansluiting. Of u veel of weinig verbruikt en op welk moment, maakt niet uit. Dat gaat veranderen. Volgens de ACM bestaan de nettarieven uit ongeveer een derde van de elektriciteitsrekening, en ze stijgen in 2027 met ongeveer € 89. Het net raakt op veel plekken vol, vooral op winteravonden, als huishoudens tegelijk verwarmen, koken en hun auto laden.

Wat is voorgesteld, en door wie?

De netbeheerders, verenigd in Netbeheer Nederland, dienden in mei 2026 een voorstel in voor volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven voor kleine aansluitingen. De ACM vond de dure winterpiek in dat voorstel te lang en gaf op 21 juli 2026 opdracht om het aan te passen. Op 8 oktober 2026 publiceerde de ACM het ontwerp codebesluit (zaaknummer ACM/24/193312).

Netbeheer Nederland noemt zelf een voorwaarde: netbeheerders en energieleveranciers moeten uiterlijk 1 november 2027 sectorafspraken hebben gemaakt, anders komt 1 januari 2029 in gevaar. Grote bedrijven op het net van TenneT hebben al sinds 2025 tijdsafhankelijke tarieven; voor grote aansluitingen op de regionale netten ligt een apart voorstel bij de ACM.

Hoe werkt het nieuwe nettarief?

• Voor wie: alle huishoudens en kleine bedrijven met een aansluiting tot en met 3x80 ampère.
• Een derde blijft vast. Ongeveer 33% van het transporttarief blijft afhangen van de capaciteit van uw aansluiting. De andere 67% betaalt u per kWh, met een tarief dat per uur verschilt.
• Alleen afname telt. Voor stroom die u terug het net op stuurt, geldt geen transporttarief.
• Gemeten per kwartier. De netbeheerder gebruikt de kwartierwaarden van uw slimme meter. Zijn die er niet, dan rekent hij met een standaardprofiel.
• Elke dag hetzelfde. Het schema hangt af van maand en uur, niet van de dag: het weekend telt even zwaar als een werkdag. U weet dus ruim van tevoren wanneer het duur is.
• Apart van uw contract. Het nettarief staat los van wat u uw leverancier betaalt voor de stroom zelf, en de energiebelasting blijft een vast bedrag per kWh.

Wanneer is het net duur?

Het ontwerpbesluit werkt met wegingsfactoren per uur: 1,00 is het duurste uur. De centbedragen hieronder zijn indicatief: de ACM heeft ze berekend met de kosten van de netbeheerders in 2026 en ze verschillen straks per netbeheerder. De ACM vermeldt niet of ze inclusief btw zijn.

De ACM nummert de uren 1 tot en met 24; uur 1 is 00.00 tot 01.00 uur. Let op: de infographic van de ACM noemt de zomer "april tot oktober", het ontwerpbesluit zelf "april tot en met september". Wij volgen het ontwerpbesluit. Over een jaar komt een standaard verbruikspatroon volgens de ACM uit op gemiddeld ongeveer 8 tot 10 cent per kWh.

Wat betekent het voor uw rekening?

De ACM geeft dit rekenvoorbeeld: nu betaalt een huishouden ongeveer € 360 per jaar vast nettarief voor transport. Daarvan blijft ongeveer € 120 vast. Wie 2.500 kWh per jaar gebruikt met een gemiddeld patroon, betaalt daarnaast ongeveer 2.500 × 9 cent = € 225 tijdsafhankelijk nettarief. Opgeteld is dat € 345 (eigen optelsom), iets minder dan nu, en minder als u verbruik verschuift. Daarnaast blijft u een nettarief betalen voor de aansluiting en de meter.

• Volgens de ACM gaat 53 tot 64% van de huishoudens minder betalen dan in het oude stelsel, en 36 tot 47% meer.
• Een gemiddeld appartement betaalt ongeveer € 100 tot € 200 per jaar minder.
• Een vrijstaande woning met hoog verbruik en veel elektrische apparaten die het verbruik zoveel mogelijk aanpast, betaalt ongeveer € 300 tot € 500 per jaar meer.
• Verduurzamen blijft volgens onderzoek voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat lonen, ook de overstap van een cv-ketel naar een (hybride) warmtepomp.
• Voor het net verwacht de ACM ongeveer 10% minder piekbelasting. Daardoor kunnen ongeveer 700.000 extra woningen worden aangesloten zonder dat het net direct hoeft te worden uitgebreid.

Samen met een dynamisch contract

Met een dynamisch contract krijgt u straks twee prijssignalen per uur: de marktprijs van uw leverancier en het nettarief van uw netbeheerder. In de grafiek hierboven ziet u dat ze vaak dezelfde kant op wijzen. Op zonnige zomermiddagen is de marktprijs laag en het nettarief nul. Op winteravonden is de marktprijs vaak hoog en geldt het hoogste nettarief.

Ze vallen niet altijd samen. Op een winderige winteravond kan de marktprijs laag zijn, terwijl het nettarief gewoon op het hoogste niveau staat: dat schema ligt vast. De marktprijs hoort u pas een dag van tevoren. Slimme sturing moet dus beide optellen. Met een vast of variabel contract betaalt u het tijdsafhankelijke nettarief ook, want het is gebaseerd op uw meterstanden per kwartier, niet op uw contract.

Elektrische auto, warmtepomp, batterij en HEMS

• Elektrische auto. De grootste verschuifbare verbruiker. Laad in de winter niet tussen 17.00 en 22.00 uur maar 's nachts; in de zomer zo veel mogelijk tussen 10.00 en 17.00 uur, als de auto dan thuis staat. Een slimme laadpaal regelt dat automatisch.
• Warmtepomp. De ACM adviseert om een goed geïsoleerde woning vóór een duur tijdsblok iets extra te verwarmen. Let op het schouderblok: van 15.00 tot 17.00 uur geldt al weging 0,65, dus voorverwarmen gaat het goedkoopst vóór 15.00 uur. Een boiler kunt u buiten de piek opwarmen. Zie ook hybride of volledig elektrisch.
• Thuisbatterij en stekkerbatterij. Een batterij kan 's nachts laden en tussen 17.00 en 22.00 uur ontladen. Met het indicatieve toptarief scheelt dat in nettarief ongeveer 0,52 × 17 = 9 cent per kWh exclusief btw (eigen rekensom, illustratief). Door laadverliezen blijft daar minder van over, en de batterij moet dat verschil over vele jaren terugverdienen. De ACM zegt alleen dat het afhangt van uw situatie. Een stekkerbatterij van 800 watt kan in vijf piekuren ongeveer 4 kWh leveren (eigen rekensom). Lees eerst Thuisbatterij na 2027, ook voor de veiligheidsadviezen van de brandweer.
• Zonnepanelen. Eigen zonnestroom die u direct gebruikt, haalt u niet van het net en telt dus niet mee. Teruglevering heeft geen transporttarief. In december en januari is het rond 17.00 uur al donker, dus zon helpt dan niet tegen de winterpiek.
• HEMS. Omdat het schema vastligt, is het eenvoudig te programmeren. Een HEMS kan de vaste tijdsblokken optellen bij de dagprijzen en dan auto, warmtepomp en batterij op de goedkoopste uren laten draaien.

Praktische tips

1. Wacht met grote beslissingen tot het definitieve besluit (verwacht begin 2027); het voorstel kan na de consultatie nog veranderen.
2. Kijk in de app van uw slimme meter of leverancier hoeveel u nu tussen 17.00 en 22.00 uur gebruikt. Dat bepaalt straks het meest.
3. Zet wasmachine, droger en vaatwasser op een uitgestelde start: in de winter na 22.00 uur, in de zomer midden op de dag.
4. Koop bij vervanging apparaten die u kunt plannen of slim kunt aansturen, zoals een laadpaal met tijdsturing of een warmtepomp met boilervat.
5. Kleine apparaten en verlichting maken volgens de ACM weinig verschil; ook koken op inductie duurt meestal kort.
6. Minder stroom van het net halen blijft de belangrijkste besparing, zegt de ACM.

Wat weten we nog niet?

• De definitieve bedragen. De centbedragen hierboven zijn gebaseerd op kosten van 2026. Netkosten stijgen, en de tarieven voor 2029 komen pas eind 2028.
• Verschillen per netbeheerder. De verhouding tussen de blokken ligt vast, de hoogte verschilt per netbeheerder.
• Wijzigingen na de consultatie en na de evaluatie die de ACM na de eerste ervaringen wil doen.
• De invoering. Hoe leveranciers het op de rekening zetten, hangt af van de sectorafspraken die nog gemaakt moeten worden.